Aldosteron – kalkulator i przelicznik jednostek (ng/dL ↔ pmol/L)

Konwerter Aldosteronu poniżej pozwala szybko przeliczyć stężenie hormonu między dwiema najczęściej spotykanymi jednostkami: ng/dL i pmol/L. Aby przeliczyć ng/dL na pmol/L, pomnóż wynik przez 27,74; w drugą stronę — pomnóż przez 0,036 (lub podziel przez 27,74).

Czym jest aldosteron?

Aldosteron to główny mineralokortykoid człowieka, produkowany w warstwie kłębkowatej kory nadnerczy pod kontrolą układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową — zatrzymuje sód i wodę, wydala potas i jony wodorowe, co bezpośrednio wpływa na objętość krwi krążącej i ciśnienie tętnicze.

Pomiar aldosteronu jest kluczowy w diagnostyce wtórnych przyczyn nadciśnienia tętniczego — szczególnie pierwotnego hiperaldosteronizmu (zespołu Conna), który stanowi 5–13% przypadków nadciśnienia opornego na leczenie i jest najczęstszą wyleczalną postacią nadciśnienia wtórnego.

Jak przeliczyć aldosteron między jednostkami?

Współczynnik 27,74 wynika z masy molowej cząsteczki aldosteronu (360,4 g/mol): 10 000 ÷ 360,4 ≈ 27,74. Aldosteron jest steroidem C21 — strukturalnie spokrewniony z kortyzolem, ale o odmiennej funkcji biologicznej.

Przykłady przeliczeń:

Wartości referencyjne aldosteronu

Stężenie aldosteronu silnie zależy od pozycji ciała podczas pobrania krwi — w pozycji stojącej rośnie 2–4-krotnie wskutek aktywacji układu RAA:

Zakresy referencyjne mogą się różnić między laboratoriami i metodami analitycznymi. U kobiet w fazie lutealnej cyklu miesięcznego oraz w ciąży wartości są fizjologicznie wyższe.

ARR — wskaźnik aldosteron/renina (gold standard)

Najważniejszym testem przesiewowym w kierunku zespołu Conna jest wskaźnik ARR (aldosterone-to-renin ratio) — stosunek stężenia aldosteronu do aktywności reninowej osocza (PRA) lub stężenia reniny:

• ARR > 30 (aldosteron w ng/dL ÷ PRA w ng/mL/h) — wynik dodatni
• ARR > 750 (aldosteron w pmol/L ÷ renina w mU/L) — wynik dodatni
• Pomiar wykonuje się rano, po 2 godzinach aktywności, na czczo
• Przed badaniem należy odstawić antagonistów aldosteronu (spironolakton, eplerenon) na 4–6 tygodni

Sam pomiar aldosteronu bez reniny ma ograniczoną wartość diagnostyczną — interpretacja wymaga oceny obu hormonów łącznie.

Cztery wzorce kliniczne — aldosteron × renina

Łączna ocena aldosteronu i reniny pozwala precyzyjnie określić przyczynę zaburzeń:

Wskazania do oznaczenia aldosteronu

• Nadciśnienie oporne na leczenie ≥3 lekami (w tym diuretykiem) — przesiew w kierunku Conna
• Nadciśnienie u młodych (<40 r.ż.) lub o wysokich wartościach
• Hipokaliemia spontaniczna lub indukowana diuretykiem
• Incidentaloma nadnercza z nadciśnieniem
• Rodzinny wywiad pierwotnego hiperaldosteronizmu lub udaru <40 r.ż.
• Podejrzenie choroby Addisona — razem z kortyzolem i ACTH
• Diagnostyka zaburzeń elektrolitowych niejasnego pochodzenia

Co oznaczają nieprawidłowe wartości aldosteronu?

Wysoki aldosteron — w połączeniu z niską reniną sugeruje pierwotny hiperaldosteronizm (gruczolak nadnercza, obustronny przerost). W połączeniu z wysoką reniną wskazuje na aktywację układu RAA — zwężenie tętnic nerkowych, marskość wątroby, przewlekłą niewydolność serca, ciążę lub stosowanie diuretyków.

Niski aldosteron z wysoką reniną może wskazywać na pierwotną niewydolność kory nadnerczy (chorobę Addisona), izolowany hipoaldosteronizm hiporeninowy (cukrzyca z nefropatią) lub stosowanie leków blokujących układ RAA.

Powiązane kalkulatory

• Kortyzol — partner aldosteronu w korze nadnerczy; różnicowanie z chorobą Addisona
• DHEA-S — androgen nadnerczowy, element panelu nadnerczowego
• DHEA — wolny prekursor androgenów nadnerczowych
• Testosteron całkowity — w panelu hormonalnym przy nadciśnieniu
• Estradiol (E2) — modulator gospodarki sodu i wody

Najczęstsze pytania

Jak przeliczyć aldosteron ng/dL na pmol/L?

Aby przeliczyć z ng/dL na pmol/L, pomnóż wynik przez 27,74. Wartość 10 ng/dL to więc około 277 pmol/L.

O której godzinie pobrać krew na aldosteron?

Standardowo krew na aldosteron pobiera się rano (8:00–10:00), na czczo. Kluczowe jest zachowanie pozycji ciała — zwykle pobranie wykonuje się po 2 godzinach pionizacji (pacjent siedzi lub stoi). Przed pobraniem pacjent powinien zachować zwykłą dietę z normalną ilością soli (5–6 g/dobę).

Co to jest wskaźnik ARR?

ARR (aldosterone-to-renin ratio) to stosunek stężenia aldosteronu do reniny — najczulszy test przesiewowy pierwotnego hiperaldosteronizmu (zespołu Conna). Wartości >30 (gdy aldosteron jest w ng/dL, a PRA w ng/mL/h) sugerują rozpoznanie i wymagają potwierdzenia testem obciążenia (np. test obciążenia solą lub kaptoprilem).

Jakie leki zafałszowują wynik aldosteronu?

Najsilniej fałszują wynik antagoniści aldosteronu (spironolakton, eplerenon) — należy odstawić na 4–6 tygodni przed badaniem. Wpływ mają również: inhibitory ACE, sartany, β-blokery, diuretyki, NLPZ. W praktyce klinicznej dopuszcza się badanie podczas leczenia hipotensyjnego, ale wynik wymaga ostrożnej interpretacji przez endokrynologa.

Czy nadciśnienie zawsze oznacza problem z aldosteronem?

Nie. Większość przypadków to nadciśnienie pierwotne (samoistne) bez zaburzeń osi RAA. Diagnostykę aldosteronu rozważa się szczególnie przy nadciśnieniu opornym (>3 leki, w tym diuretyk), spontanicznej hipokaliemii, młodym wieku zachorowania (<40 r.ż.) lub wykryciu zmiany w nadnerczu.

Czy kalkulator aldosteronu diagnozuje zespół Conna?

Nie. Kalkulator służy wyłącznie do przeliczania jednostek. Diagnoza zespołu Conna wymaga oceny ARR, testu potwierdzającego (np. obciążenia solą), badań obrazowych (TK nadnerczy) i często cewnikowania żył nadnerczowych (AVS). Pełną interpretację przeprowadza endokrynolog.

Źródła

1. Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne. Rekomendacje diagnostyki i leczenia pierwotnego hiperaldosteronizmu.
2. Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego. Wytyczne diagnostyki i leczenia nadciśnienia wtórnego.
3. Endocrine Society. Clinical Practice Guideline: The Management of Primary Aldosteronism.
4. Mayo Clinic Laboratories. Aldosterone, Serum — Clinical and Interpretive.

Data ostatniej aktualizacji źródeł: 7 maja 2026 r.