Kreatynina
Przelicznik kreatyniny pozwala szybko zamienić wynik między mg/dL a µmol/L. To jedno z podstawowych badań funkcji nerek, często interpretowane razem z eGFR, mocznikiem, badaniem ogólnym moczu i oceną nawodnienia.
⚠️ Kreatynina nie jest samodzielną oceną nerek
Prawidłowa kreatynina nie wyklucza wczesnej przewlekłej choroby nerek. Wynik zależy od masy mięśniowej, wieku, płci, diety, odwodnienia i części leków. Dlatego do oceny filtracji zwykle potrzebny jest eGFR, a przy wątpliwościach także albuminuria lub wskaźnik ACR.
Czym jest kreatynina?
Kreatynina to produkt przemian kreatyny i fosfokreatyny w mięśniach. Powstaje względnie stale, a następnie jest usuwana głównie przez nerki. Gdy filtracja kłębuszkowa spada, stężenie kreatyniny we krwi zwykle rośnie, choć na początku choroby nerek zmiana może być niewielka.
Jednostki kreatyniny i wzór przeliczenia
1 mg/dL = 88,4 µmol/L
1 µmol/L = 0,0113 mg/dL
1,0 mg/dL = 88,4 µmol/L
W Polsce spotyka się obie jednostki: mg/dL oraz µmol/L. W publikacjach międzynarodowych i kalkulatorach eGFR często trzeba zachować dokładnie tę jednostkę, której wymaga wzór.
Orientacyjne zakresy kreatyniny
| Grupa | mg/dL | µmol/L |
|---|---|---|
| Kobiety dorosłe | 0,59–1,04 | 52,2–91,9 |
| Mężczyźni dorośli | 0,74–1,35 | 65,4–119,3 |
| Osoby starsze lub z małą masą mięśniową | może być pozornie niska | interpretować z eGFR |
| Wynik podwyższony | zależnie od normy lab. | zależnie od normy lab. |
Zakresy referencyjne różnią się między laboratoriami i metodami. Najbezpieczniej porównywać wynik z normą podaną na własnym raporcie, a przy kontroli choroby nerek wykonywać badania w tym samym laboratorium.
Co może podwyższać kreatyninę?
- spadek filtracji kłębuszkowej i przewlekła choroba nerek,
- odwodnienie, gorączka, biegunka lub intensywny wysiłek,
- duża masa mięśniowa, kreatyna i duża podaż mięsa przed badaniem,
- część leków wpływających na nerki lub wydzielanie kreatyniny,
- ostre uszkodzenie nerek, zastój moczu lub ciężkie infekcje.
Kreatynina, eGFR i PChN
Sama kreatynina mówi, ile związku znajduje się we krwi, ale eGFR szacuje tempo filtracji kłębuszkowej po uwzględnieniu wieku i płci. U osób z małą masą mięśniową kreatynina może wyglądać dobrze mimo obniżonej filtracji. U sportowców bywa wyższa bez proporcjonalnej choroby nerek.
Wskazania do oznaczenia kreatyniny
- kontrola funkcji nerek i obliczenie eGFR,
- nadciśnienie, cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe,
- monitorowanie przewlekłej choroby nerek,
- kontrola przed podaniem kontrastu lub wybranych leków,
- obrzęki, skąpomocz, odwodnienie albo podejrzenie ostrego uszkodzenia nerek,
- ocena bezpieczeństwa suplementacji kreatyną i diet wysokobiałkowych.
Powiązane kalkulatory
- Azot mocznikowy (BUN) — pomocny w ocenie gospodarki azotowej i nawodnienia
- Mocznik — drugi podstawowy parametr funkcji nerek
- Kwas moczowy — powiązany z nerkami, dną moczanową i metabolizmem puryn
- Cystatyna C — alternatywny marker filtracji mniej zależny od masy mięśniowej
- Wskaźnik ACR — albuminuria i wczesne uszkodzenie nerek
Najczęstsze pytania
Jak przeliczyć kreatyninę z mg/dL na µmol/L?
Wynik w mg/dL pomnóż przez 88,4. Przykład: 1,2 mg/dL × 88,4 = 106,1 µmol/L.
Jak przeliczyć kreatyninę z µmol/L na mg/dL?
Wynik w µmol/L podziel przez 88,4. Przykład: 100 µmol/L ÷ 88,4 = 1,13 mg/dL.
Ile to jest 1,0 mg/dL kreatyniny w µmol/L?
1,0 mg/dL kreatyniny to 88,4 µmol/L. Analogicznie 2,0 mg/dL to 176,8 µmol/L.
Jaka jest norma kreatyniny?
Typowo około 0,59–1,04 mg/dL u kobiet i 0,74–1,35 mg/dL u mężczyzn, czyli około 52,2–91,9 µmol/L i 65,4–119,3 µmol/L. Zakres zależy od laboratorium.
Czy kreatynina może być prawidłowa przy chorej nerce?
Tak. U osób starszych, szczupłych lub z małą masą mięśniową wynik może nie rosnąć wyraźnie mimo obniżonej filtracji. Dlatego ważny jest eGFR oraz ocena moczu.
Czy kalkulator kreatyniny diagnozuje przewlekłą chorobę nerek?
Nie. Kalkulator służy wyłącznie do przeliczania jednostek. Rozpoznanie i interpretację wyniku może postawić lekarz na podstawie pełnego obrazu klinicznego, eGFR, badań moczu i historii pacjenta.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Nefrologiczne. Zalecenia dotyczące rozpoznawania i monitorowania przewlekłej choroby nerek.
- Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej. Standardy wykonywania i interpretacji badań laboratoryjnych funkcji nerek.
- KDIGO. Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
- Mayo Clinic Laboratories. Creatinine, Serum — Clinical and Interpretive.
Data ostatniej aktualizacji źródeł: 16 maja 2026 r.
