Estriol (E3)
Konwerter Estriolu poniżej pozwala szybko przeliczyć stężenie hormonu między trzema najczęściej spotykanymi jednostkami: ng/mL, nmol/L i pg/mL. Wynik 5 ng/mL odpowiada dokładnie 5000 pg/mL oraz około 17,3 nmol/L. Aby przeliczyć ng/mL na nmol/L, pomnóż wynik przez 3,467; aby przejść z ng/mL na pg/mL, pomnóż przez 1000.
Czym jest Estriol (E3)?
Estriol (oznaczany jako E3) to jeden z trzech głównych estrogenów u człowieka — obok estronu (E1) i estradiolu (E2). Jest najsłabszym biologicznie estrogenem (działa około 80 razy słabiej niż E2), ale w pewnych okolicznościach osiąga najwyższe stężenia we krwi — zwłaszcza w ciąży.
Poza ciążą stężenia estriolu są bardzo niskie i praktycznie nieoznaczalne rutynowymi metodami. W ciąży sytuacja zmienia się diametralnie — E3 produkowany jest w ogromnych ilościach przez łożysko przy współudziale wątroby i nadnerczy płodu. Z tego powodu jest używany jako marker funkcji łożyska i element przesiewowych badań prenatalnych.
W laboratoriach najczęściej oznacza się tzw. wolny (niezwiązany) estriol — uE3, który najlepiej odzwierciedla aktualną produkcję łożyskową i jest standardem w teście potrójnym i poczwórnym oceniającym ryzyko aberracji chromosomowych płodu.
Estriol a estradiol — nie myl E3 z E2!
To często mylone parametry. Skróty wyglądają podobnie, ale parametry pełnią całkowicie różne role:
- Estradiol (E2) — główny estrogen kobiet niebędących w ciąży, kluczowy w cyklu menstruacyjnym, ocenie owulacji, zaburzeniach miesiączkowania, IVF i menopauzie
- Estriol (E3) — główny estrogen w ciąży, marker funkcji łożyska, element badań prenatalnych; poza ciążą prawie nieobecny
Jeśli na skierowaniu masz „estradiol”, to badasz E2 — nie E3. Estriol zlecany jest zwykle wyłącznie w kontekście ciąży (test potrójny, poczwórny, monitoring łożyska).
Jak przeliczyć E3 między jednostkami?
Stosowane przeliczniki:
1 ng/mL = 3,467 nmol/L
1 ng/mL = 1000 pg/mL
1 nmol/L ≈ 0,288 ng/mL = 288 pg/mL
1 pg/mL = 0,001 ng/mL ≈ 0,00347 nmol/L
Współczynnik 3,467 wynika z masy molowej cząsteczki estriolu (288,4 g/mol). Aby przejść od nanogramów na mililitr (masa) do nanomoli na litr (liczba moli), dzielimy 1000 przez masę molową: 1000 ÷ 288,4 ≈ 3,467.
Przykłady przeliczeń (typowe wartości w trakcie ciąży):
1,0 ng/mL × 3,467 ≈ 3,47 nmol/L = 1000 pg/mL
5,0 ng/mL × 3,467 ≈ 17,3 nmol/L = 5000 pg/mL (ok. 25 tydz.)
10,0 ng/mL × 3,467 ≈ 34,7 nmol/L = 10 000 pg/mL (ok. 30 tydz.)
Kalkulator Estriolu online
Kalkulator E3 pozwala szybko przeliczyć wynik między jednostkami ng/mL, nmol/L i pg/mL.
W polskich laboratoriach Estriol najczęściej raportowany jest w ng/mL, ale w wytycznych europejskich i wielu publikacjach naukowych pojawia się nmol/L (jednostka SI). Niektóre laboratoria dla niskich wartości używają pg/mL, czyli 1000-krotnie mniejszej jednostki masy.
Wartości E3 według tygodnia ciąży
Stężenie estriolu rośnie wykładniczo w drugiej połowie ciąży. Poniższa tabela pokazuje typowe zakresy referencyjne wolnego E3 (uE3) liczone od ostatniej miesiączki:
| Tydzień ciąży | uE3 ng/mL | uE3 nmol/L | uE3 pg/mL |
|---|---|---|---|
| 15 tydz. | 0,3–1,5 | 1,0–5,2 | 300–1 500 |
| 20 tydz. | 0,7–2,5 | 2,4–8,7 | 700–2 500 |
| 25 tydz. | 1,5–5,0 | 5,2–17,3 | 1 500–5 000 |
| 30 tydz. | 3,0–10,0 | 10,4–34,7 | 3 000–10 000 |
| 35 tydz. | 5,0–20,0 | 17,3–69,4 | 5 000–20 000 |
| 40 tydz. (termin) | 8,0–25,0 | 27,7–86,7 | 8 000–25 000 |
U kobiet niebędących w ciąży i u mężczyzn estriol jest typowo <0,5 ng/mL (<1,7 nmol/L), często praktycznie nieoznaczalny. Zakresy referencyjne mogą się różnić między laboratoriami i metodami analitycznymi — zawsze interpretuj wynik względem zakresu konkretnego wydruku.
E3 w teście potrójnym i poczwórnym
Najważniejszym klinicznie zastosowaniem oznaczania estriolu jest biochemiczny przesiew prenatalny. W tzw. teście potrójnym, wykonywanym między 15. a 20. tygodniem ciąży, oznacza się trzy parametry z krwi matki:
- AFP (alfa-fetoproteina)
- hCG (gonadotropina kosmówkowa)
- uE3 (wolny estriol)
W teście poczwórnym dochodzi czwarty parametr — inhibina A, co zwiększa czułość przesiewu. Wyniki interpretowane są łącznie, zwykle wyrażone jako MoM (Multiples of Median), uwzględniają wiek matki, masę ciała, wiek ciążowy i inne czynniki.
Charakterystyczne wzorce nieprawidłowości:
- Niski uE3 + niski AFP + wysoki hCG → zwiększone ryzyko zespołu Downa (trisomia 21)
- Niski uE3 + niski AFP + niski hCG → zwiększone ryzyko zespołu Edwardsa (trisomia 18)
- Wysoki AFP, prawidłowy uE3 i hCG → zwiększone ryzyko otwartych wad cewy nerwowej (NTD)
Test potrójny i poczwórny nie diagnozują wad genetycznych — oceniają jedynie ryzyko. W przypadku wyniku podwyższonego ryzyka konieczna jest pogłębiona diagnostyka: NIPT (nieinwazyjne badanie cfDNA), biopsja kosmówki lub amniopunkcja.
Bardzo niskie E3 — co może oznaczać?
Niezwykle niski wolny estriol (poniżej 0,15 MoM) może wskazywać na rzadkie, ale klinicznie istotne zaburzenia:
- Niedobór łożyskowej sulfatazy steroidowej (X-linked ichthyosis u płodu) — choroba dziedziczona z płcią u chłopców, najczęstsza przyczyna bardzo niskiego uE3
- Zespół Smitha-Lemliego-Opitza (SLO) — wrodzony defekt syntezy cholesterolu
- Niewydolność łożyska lub bardzo źle rozwijająca się ciąża
- Anencefalia i ciężkie wady cewy nerwowej
Bardzo niski uE3 zawsze wymaga konsultacji ginekologiczno-genetycznej i pogłębionej diagnostyki obrazowej oraz molekularnej.
Co oznaczają nieprawidłowe wartości E3?
Obniżone E3 w stosunku do tygodnia ciąży sugeruje osłabioną funkcję łożyska, ryzyko aberracji chromosomowych płodu (najczęściej zespół Downa, Edwardsa) lub w skrajnych przypadkach rzadkie zaburzenia metaboliczne. Wynik wymaga interpretacji łącznie z pozostałymi markerami testu potrójnego/poczwórnego, USG i wiekiem matki.
Podwyższone E3 rzadko ma znaczenie kliniczne. Może pojawić się w ciąży mnogiej (każde łożysko produkuje E3), w niektórych nowotworach jajnika lub jąder produkujących estrogeny, a poza ciążą może świadczyć o ekspozycji na estrogeny zewnętrzne.
Kiedy oznaczyć Estriol?
Najczęstsze wskazania do oznaczenia E3 to:
- Test potrójny w II trymestrze ciąży (15.–20. tydz.) — przesiew zespołu Downa, Edwardsa, NTD
- Test poczwórny — rozszerzona wersja przesiewu prenatalnego z dodatkową inhibiną A
- Monitorowanie ciąży wysokiego ryzyka jako marker funkcji łożyska
- Diagnostyka rzadkich zaburzeń przy bardzo niskim uE3 (np. niedobór łożyskowej sulfatazy)
Estriol nie jest rutynowo oznaczany u kobiet niebędących w ciąży — jego wartość w tym kontekście jest minimalna i nie wnosi istotnej informacji klinicznej.
Powiązane kalkulatory
Wynik E3 warto interpretować razem z innymi parametrami panelu położniczego i przesiewu prenatalnego. Sprawdź również nasze kalkulatory dla powiązanych parametrów:
- hCG (β-hCG) — partner E3 w teście potrójnym, kluczowy marker ciąży
- Estradiol (E2) — drugi estrogen, główny u kobiet niebędących w ciąży (nie mylić z E3!)
- Progesteron — kluczowy hormon utrzymujący ciążę
- AMH — marker rezerwy jajnikowej, oceniany przed ciążą
- FSH — folikulotropina, panel hormonalny przed planowaniem ciąży
Jak odczytywać jednostki E3?
ng/mL oznacza nanogramy estriolu w jednym mililitrze surowicy. Jest to jednostka tradycyjnie używana w polskich laboratoriach oraz standardowo w wytycznych amerykańskich.
nmol/L oznacza nanomole estriolu w jednym litrze surowicy. Jest to jednostka SI (układ międzynarodowy), używana w wytycznych europejskich i większości publikacji naukowych.
pg/mL oznacza pikogramy estriolu w jednym mililitrze surowicy. Jest to jednostka 1000-krotnie mniejsza od ng/mL — przydatna przy bardzo niskich wartościach (np. u kobiet niebędących w ciąży lub we wczesnym II trymestrze).
Najczęstsze pytania
Jak przeliczyć E3 ng/mL na nmol/L?
Aby przeliczyć Estriol z ng/mL na nmol/L, pomnóż wynik przez 3,467. Wartość 5 ng/mL to więc około 17,3 nmol/L.
Jak przeliczyć E3 nmol/L na ng/mL?
Aby przeliczyć Estriol z nmol/L na ng/mL, podziel wynik przez 3,467 (lub pomnóż przez 0,288). Wartość 17 nmol/L to więc około 4,9 ng/mL.
Czym estriol różni się od estradiolu?
Estradiol (E2) to główny estrogen kobiet niebędących w ciąży — najsilniejszy biologicznie estrogen, kluczowy w cyklu menstruacyjnym, owulacji i menopauzie. Estriol (E3) to najsłabszy estrogen, prawie nieobecny poza ciążą; w ciąży produkowany masowo przez łożysko, marker jego funkcji i element przesiewu prenatalnego. Mimo podobnych nazw są to różne badania o różnych zastosowaniach.
Czym jest „uE3″ (wolny estriol)?
uE3 (z ang. unconjugated estriol) to wolny (niezwiązany) estriol — frakcja niezwiązana z białkami transportowymi krwi. To właśnie uE3 oznacza się w teście potrójnym i poczwórnym, ponieważ najlepiej odzwierciedla aktualną produkcję estriolu przez łożysko i wątrobę płodu.
W którym tygodniu ciąży wykonuje się test potrójny?
Test potrójny (AFP + hCG + uE3) wykonuje się typowo między 15. a 20. tygodniem ciąży, optymalnie w 16.–18. tygodniu. Wcześniejsze wykonanie zmniejsza wiarygodność wyniku, późniejsze — ogranicza możliwość pogłębionej diagnostyki w razie potrzeby.
Co oznacza niski uE3 w teście potrójnym?
Niski uE3 w połączeniu z niskim AFP i wysokim hCG to klasyczny wzorzec zwiększonego ryzyka zespołu Downa. Niski uE3 razem z niskim AFP i niskim hCG sugeruje zwiększone ryzyko zespołu Edwardsa. Bardzo niski uE3 (<0,15 MoM) może wskazywać na rzadkie zaburzenia, jak niedobór łożyskowej sulfatazy steroidowej. Wynik podwyższonego ryzyka wymaga pogłębionej diagnostyki (NIPT, amniopunkcja).
Czy test potrójny diagnozuje zespół Downa?
Nie. Test potrójny to badanie przesiewowe, które ocenia ryzyko, a nie diagnozuje. Wynik wskazujący na podwyższone ryzyko wymaga potwierdzenia: testem cfDNA (NIPT, nieinwazyjny test prenatalny), amniopunkcją lub biopsją kosmówki. Wynik prawidłowy nie wyklucza całkowicie aberracji chromosomowych.
Czy E3 ma znaczenie poza ciążą?
Praktycznie nie. U kobiet niebędących w ciąży i u mężczyzn estriol jest na bardzo niskim poziomie i nie wnosi istotnej informacji klinicznej. W praktyce u kobiet niebędących w ciąży ocenia się estradiol (E2), a nie estriol (E3).
Czy kalkulator E3 diagnozuje wady płodu?
Nie. Kalkulator służy wyłącznie do przeliczania jednostek estriolu. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, nie analizuje testu potrójnego ani poczwórnego, nie oblicza ryzyka MoM. Pełną interpretację wyniku wraz z pozostałymi markerami i USG przeprowadza lekarz prowadzący ciążę.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Rekomendacje dotyczące prowadzenia ciąży fizjologicznej i przesiewowej diagnostyki prenatalnej.
- Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne. Rekomendacje diagnostyki i leczenia zaburzeń hormonalnych.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin: Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities.
- Mayo Clinic Laboratories. Estriol, Unconjugated, Serum — Clinical and Interpretive.
Data ostatniej aktualizacji źródeł: 28 kwietnia 2026 r.