Dehydrogenaza mleczanowa (LDH)
Konwerter dehydrogenazy mleczanowej (LDH) pozwala przeliczyć aktywność enzymu między U/L i µkat/L. To przeliczenie dotyczy jednostek aktywności enzymatycznej: 1 U/L = 0,01667 µkat/L, a 1 µkat/L = 60 U/L.
⚠️ LDH – najważniejsza pułapka interpretacyjna
LDH bardzo łatwo rośnie przy hemolizie próbki, czyli rozpadzie krwinek czerwonych podczas pobrania lub transportu. Wynik może wtedy wyglądać na chorobowo podwyższony, mimo że problem dotyczy próbki. LDH nie jest też swoiste dla wątroby — rośnie również przy uszkodzeniu mięśni, hemolizie, chorobach płuc, nerek, serca i części chorób nowotworowych.
Czym jest LDH?
Dehydrogenaza mleczanowa to enzym obecny w wielu tkankach. Uczestniczy w przemianach mleczanu i pirogronianu, dlatego jest naturalnym elementem metabolizmu komórkowego. W surowicy oznacza się jej aktywność, a nie masę cząsteczki.
Podwyższone LDH zwykle oznacza, że gdzieś w organizmie dochodzi do uszkodzenia lub rozpadu komórek. Sam wynik nie wskazuje miejsca problemu, dlatego interpretuje się go razem z objawami, morfologią, bilirubiną, ALT, AST, GGTP, ALP, CK i innymi badaniami zależnie od sytuacji klinicznej.
Jednostki LDH i wzór przeliczenia
LDH [µkat/L] = LDH [U/L] × 0,01667
LDH [U/L] = LDH [µkat/L] × 60
222 U/L = 3,70 µkat/L
Jednostka U/L opisuje aktywność enzymu w jednostkach na litr, a µkat/L jest zapisem w jednostkach SI. W praktyce laboratoryjnej U/L jest częstsze, natomiast µkat/L pojawia się w części opisów zgodnych z układem SI.
Normy LDH
| LDH w U/L | LDH w µkat/L | Interpretacja orientacyjna |
|---|---|---|
| około 120–250 U/L | około 2,00–4,17 µkat/L | częsty zakres orientacyjny u dorosłych |
| 122–222 U/L | 2,03–3,70 µkat/L | przykładowy zakres dla dorosłych wg Mayo Clinic Laboratories |
| >250 U/L | >4,17 µkat/L | wymaga interpretacji z zakresem własnego laboratorium |
Zakres referencyjny LDH zależy od metody, wieku, rodzaju próbki i laboratorium. U dzieci wartości są zwykle wyższe niż u dorosłych. Najbezpieczniej porównywać wynik z normą podaną bezpośrednio na raporcie laboratoryjnym.
Kiedy LDH jest podwyższone?
- uszkodzenie komórek wątroby, szczególnie rozległe lub toksyczne,
- hemoliza i niedokrwistość hemolityczna,
- uraz lub choroby mięśni szkieletowych,
- choroby płuc, niedotlenienie, zatorowość lub zawał płuca,
- choroby nerek, trzustki i stany niedokrwienne,
- część chorób nowotworowych, w tym nowotwory krwi i chłoniaki.
W chorobach wątroby LDH jest parametrem pomocniczym. Zwykle większą wartość różnicującą mają ALT, AST, GGTP, ALP i bilirubina. LDH może jednak zwrócić uwagę na rozległe uszkodzenie tkanek albo hemolizę, gdy inne wyniki układają się w podobny obraz.
Najważniejsze pułapki przy LDH
| Pułapka | Co może zrobić z wynikiem? |
|---|---|
| Hemoliza próbki | może silnie fałszywie podwyższyć LDH |
| Intensywny wysiłek lub uraz mięśni | może podnieść LDH niezależnie od wątroby |
| Brak swoistości narządowej | sam wynik nie mówi, która tkanka jest uszkodzona |
| Porównywanie różnych laboratoriów | może prowadzić do błędnych wniosków przez różne metody |
Wskazania do oznaczenia LDH
- różnicowanie żółtaczki i podejrzenie hemolizy,
- ocena rozległego uszkodzenia komórek wątroby,
- podejrzenie niedokrwistości hemolitycznej,
- monitorowanie wybranych chorób nowotworowych i hematologicznych,
- ocena uszkodzenia mięśni lub niedotlenienia tkanek,
- kontrola niejasnego wzrostu enzymów w panelu biochemicznym.
Powiązane kalkulatory
- ALT (ALAT, GPT) — bardziej swoisty marker uszkodzenia hepatocytów
- AST (AspAT, GOT) — enzym wątroby, serca i mięśni
- GGTP (GGT) — cholestaza, alkohol, leki i drogi żółciowe
- Fosfataza alkaliczna (ALP) — drogi żółciowe i frakcja kostna
- Bilirubina całkowita — żółtaczka i metabolizm hemu
Najczęstsze pytania
Jak przeliczyć LDH z U/L na µkat/L?
Wynik LDH w U/L pomnóż przez 0,01667. Przykład: 222 U/L × 0,01667 = 3,70 µkat/L.
Jak przeliczyć LDH z µkat/L na U/L?
Wynik LDH w µkat/L pomnóż przez 60. Przykład: 4,0 µkat/L × 60 = 240 U/L.
Ile to jest 222 U/L LDH w µkat/L?
222 U/L LDH to około 3,70 µkat/L. To przykład górnej granicy stosowanej w części laboratoriów dla osób dorosłych.
Jaka jest norma LDH?
Orientacyjnie u dorosłych często spotyka się zakres około 120–250 U/L, czyli 2,00–4,17 µkat/L. Zakres zależy od metody i laboratorium, dlatego decydująca jest norma podana na własnym wyniku.
Czy hemoliza próbki wpływa na wynik LDH?
Tak. Hemoliza może znacznie zawyżyć LDH, ponieważ erytrocyty zawierają dużo tego enzymu. Przy wyniku niepasującym do objawów warto sprawdzić komentarz laboratorium i rozważyć powtórzenie badania.
Czy kalkulator LDH diagnozuje choroby wątroby lub hemolizę?
Nie. Kalkulator przelicza wyłącznie jednostki U/L i µkat/L. Diagnozę można postawić dopiero po ocenie objawów, badania lekarskiego i innych wyników, takich jak ALT, AST, GGTP, bilirubina, morfologia oraz markery hemolizy.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej — materiały dotyczące diagnostyki laboratoryjnej i kontroli jakości oznaczeń enzymatycznych.
- Medycyna Praktyczna — Dehydrogenaza mleczanowa (LDH), wskazania i interpretacja.
- Mayo Clinic Laboratories — Lactate Dehydrogenase (LDH), Serum.
- MedlinePlus — Lactate Dehydrogenase (LDH) Test.